Badania z zakresu ochrony środowiska prowadzone są w Instytucie Metali Nieżelaznych od początku jego działalności, czyli od roku 1952. Obecnie podstawową komórką organizacyjną, zajmującą się tą tematyką, jest Zakład Ochrony Środowiska zatrudniający 17 pracowników. Pracami Zakładu kieruje dr hab. inż. Marianna Czaplicka.

Zakład Ochrony Środowiska jest laboratorium akredytowanym przez Polskie Centrum Akredytacji w zakresie pomiarów emisji zanieczyszczeń i sprawności urządzeń odpylających (Certyfikat Akredytacji numer AB 073).

Zakład Ochrony Środowiska IMN prowadzi działalność w następujących obszarach badawczych:

• analityka środowiska, w szczególności pomiary emisji zanieczyszczeń do atmosfery oraz badania składu ścieków i właściwości odpadów przemysłowych,
• identyfikacja źródeł wydzielania i emisji zanieczyszczeń oraz ograniczanie powstawania zanieczyszczeń u źródła,
• odpylanie gazów w filtrach pulsacyjnych, elektrofiltrach suchych i mokrych, układach mokrego odpylania,
• odsiarczanie gazów przemysłowych i energetycznych,
• technologia oczyszczania wód i ścieków,
• badania obiegów chłodniczych,
• technologia utylizacji materiałów odpadowych,
• oznaczanie antropogennych zanieczyszczeń organicznych środowiska,
• badania bioprocesów otrzymywania metali, usuwania związków organicznych, oczyszczania ścieków.

Zakład Ochrony Środowiska składa się z trzech pracowni:

• Pracownia Odpylania Gazów Technologicznych,
• Pracownia Oczyszczania Wód i Ścieków Technologicznych,
• Pracownia Chromatografii.

Zakład Ochrony Środowiska wyposażony jest w aparaturę kontrolno - pomiarową oraz instalacje doświadczalne. Spośród nich warto wymienić instalację do badań procesów odsiarczania gazów, model obiegu chłodniczego z chłodnią wentylatorową, zestaw do analizy gazowej z analizatorem „Ultramat 23” firmy „Siemens”, przenośne elektrochemiczne analizatory gazów, chromatograf cieczowy z detektorem FD i DAD, seria 200; Perkin Elmer, chromatograf gazowy z detektorem ECD, Clarus 500; Perkin Elmer, mineralizator mikrofalowy Multiwave 3000; Anton Paar, chromatograf gazowy z detektorem masowym, Clarus 500; Perkin Elmer, zestawy automatyczne i półautomatyczne do grawimetrycznych pomiarów stężeń zapylenia, elektroniczne mierniki ciśnienia różnicowego, wyposażenie do badań mikrobiologicznych.

• prace badawczo - rozwojowe w zakresie doboru technologii i oceny pracy urządzeń odpylających: filtrów tkaninowych, pulsacyjnych, elektrofiltrów, instalacji mokrego odpylania,
• prace dotyczące metod uzdatniania wód i oczyszczania ścieków przemysłowych
• prace dotyczące technologi zagospodarowania i utylizacji odpadów
• projektowanie instalacji odsiarczania gazów przemysłowych i energetycznych,
• projektowanie instalacji oczyszczania ścieków przemysłowych,
• badania optymalizacyjne obiegów chłodniczych,
• modernizacja istniejących instalacji odpylających i oczyszczalni ścieków,
• opracowanie dokumentacji, niezbędnych do uzyskania pozwolenia zintegrowanego oraz pozwoleń sektorowych (emisja zanieczyszczeń do atmosfery, gospodarka wodno-ściekowa, gospodarka odpadami itp.),
• opracowanie technologii mikrobiologicznych w zakresie otrzymywania metali, usuwania substancji organicznych, oczyszczania ścieków.

Zakład oferuje ponadto wykonywanie usług pomiarowych:

• pomiary stężenia pyłu i strumienia objętości gazów w ciągach technologicznych, emisji pyłów, gazów oraz poszczególnych pierwiastków i związków chemicznych,
• określanie skuteczności urządzeń odpylających,
• badania właściwości fizyko - chemicznych pyłów,
• badania składu chemicznego gazów – oznaczanie: O2, CO2, CO, NO, NOx, SO2, SO3, HCl, HF, lotnych związków organicznych, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, wilgotności,
• badania tkanin i włóknin filtracyjnych w zakresie przewiewności i wytrzymałości mechanicznej,
• analizy fizykochemiczne wód przemysłowych i ścieków,
• mikrobiologiczne badania jakości gleb, wód i ścieków oraz wód gruntowych.

• „Evaluation of the Hoboken Converter at Glogow, Poland”, badania we współpracy z EPA (USA),
• „Industry scale tests of application Dyna-Wave Pilot Plant scubber unit for desulphurisation of outlet gas from Waelz kilns” dla Monsanto Europe,
• opracowanie metodyki oznaczania Zn, Cd, Cu, Pb, Ni, Bi, Mn, As w mikropróbkach pyłów,
• opracowanie modyfikacji metody sodowej Wellman - Lorda odsiarczania gazów przemysłowych,
• opracowanie wariantu mokrej metody wapniakowej odsiarczania spalin przeznaczonej dla ciepłowni komunalnych i zakładowych,
• opracowanie metodyki oznaczania zawartości substancji organicznych w gazach przemysłowych,
• opracowanie metodyki pomiarów zawartości trójtlenku siarki i mgły kwasu siarkowego w gazach odlotowych,
• zastosowanie elektrodializy do odnowy wody,
• badania obiegów chłodniczych w HM „Głogów”,
• opracowanie technologii produkcji gipsu syntetycznego z materiałów odpadowych,
• badanie procesu odpylania gazów konwertorowych w HM „Głogów II” pod kątem spełnienia wymogów BAT,
• projekt europejski „Developing a new concept 'clean-lead' factory for Europe” – opracowanie technologii produkcji chemigipsu z kwasów odpadowych powstających przy przerobie złomu akumulatorów kwasowo-ołowiowych.

Najważniejsze osiągnięcia praktyczne wdrożone przez zakłady przemysłowe:

• opracowanie technologii odpylania gazów z pieca elektrycznego w HM „Głogów”,
• modernizacja instalacji elektrofiltrów konwertorowych wraz z opracowaniem projektu technicznego nowego elektrofiltru w HM „Głogów” i HM „Legnica”,
• opracowanie technologii odpylania gazów z konwertorowania stopu Cu-Fe-Pb w HM „Głogów”,
• opracowanie konstrukcji elektrofiltru mokrego z elektrodami osadczymi z PCV do oczyszczania gazów z produkcji selenu technicznego w HMN „Szopienice”,
• opracowanie technologii odpylania w filtrach pulsacyjnych gazów z suszarni koncentratów miedziowych w HM „Legnica” oraz gazów wentylacyjnych pieca szybowego w HM „Głogów”,
• opracowanie technologii i projektu technicznego instalacji odsiarczania spalin mokrą metodą wapniakową w ciepłowni „Pod Grapą” w Żywcu, APC „Metalchem” Opole i Rafinerii Nafty „Jedlicze”,
• współudział w badaniach technologicznych i projektowaniu suchej z nawilżaniem instalacji odsiarczania spalin w Elektrowni „Rybnik”,
• opracowanie technologii i wykonanie projektu technicznego oczyszczalni ścieków kwaśnych w ZGH „Bolesław”,
• opracowanie optymalnych parametrów pracy obiegów chłodniczych w HM „Głogów”,
• optymalizacja pracy półsuchej instalacji odsiarczania spalin w HM „Głogów”,
• opracowanie dokumentacji do uzyskania pozwolenia zintegrowanego dla zakładów „Orzeł Biały” w Bytomiu,
• wdrożenie nowych rozwiązań w technologii przetopu pyłów cynkowo-ołowiowych dla poprawy pracy układu oczyszczania gazów w IMN-ZDHM w Legnicy.

Ważniejsze prace pomiarowe:

• Pomiary kontrolne emisji zanieczyszczeń pyłowo-gazowych wykonywane na zlecenie WIOŚ Katowice.
• Pomiary gwarancyjne urządzeń i instalacji oczyszczania gazów, np. instalacji odciągowo-odpylających pieców szybowych w HM „Głogów”, filtra ABB Zamech Ltd. na Odpylni Wielkiego Pieca Hucie „Pokój”, instalacji odsiarczania spalin z Elektrociepłowni HM „Głogów”, filtrów w instalacjach odciągowo-odpylających ABB Zamech Ltd. na Wydziałach Przygotowania Wsadu i Pieców Szybowych w HM „Głogów”, Instalacji Odsiarczania Spalin w HM „Głogów I”, układu chłodzenia, neutralizacji i filtracji gazów z nowych pieców obrotowo-wahadłowych Wydziału Ołowiu w HM „Głogów”, układu chłodzenia, neutralizacji i filtracji gazów z pieców anodowych w HM „Głogów II” i HM „Legnica”.
• Pomiary kalibracyjne i kontrolne systemów monitorowania emisji zanieczyszczeń pyłowo-gazowych, np. z bloków energetycznych w elektrowniach „Łagisza” i „Siersza”.
• Pomiary emisji zanieczyszczeń pyłowych i gazowych oraz skuteczności odpylania urządzeń odpylających w różnych zakładach przemysłowych.

• Pracownia Odpylania Gazów Technologicznych,
• Pracownia Oczyszczania Wód i Ścieków Technologicznych,
• Pracownia Chromatografii.